حشره ای به نام بند یا دراکولا
اهمیت پزشکی
اهمیت این دسته از حشرات به واسطهٔ ایجاد ضایعات پوستی است که به آن پدروسیس یا درماتیت پدروس گویند. درماتیت پدروس که درماتیت خطی نیز نامیده میشود در پی له شدن سوسکهای مزبور بوجود میآید. پدرین در برخی از گونهها توسط حشره ماده بالغ تولید میشود و هنگام تخمگذاری سطح تخمها را میپوشاند این ماده که مادهای ترشحی و دفاعی در برابر عقربها و دیگر بندپایانی است که قصد تغذیه از تخم این حشرات را دارند دارای اثر ضد باکتری ضعیف است اما برای سلولهای یوکاریوتیک بسیار سمّی است. بلع این ماده موجب بروز آسیبهای داخلی بسیار شدید میشود و تزریق وریدی آن موجب حدوث مرگ در سطحی میگردد که میگویند از سمّ مار کبری نیز قویتر است. سمیت پدرین بیشتر به واسطهٔ توقف در بیوسنتز پروتئین و تقسیم سلولی است. ساختار این ماده بسیار شبیه به ساختمان شیمیایی مادهای به نام MYCALAMIDE است. آزمایشها حاکی است پدرین دارای خاصیت ضدّ تومور است و از این نظر با مادهٔ ضدّ تومور MYCALAMIDE قابل مقایسه است. البته میزان پدرین در بدن این حشره آنقدر ناچیز است که برای به دست آوردن مقدار لازم به منظور تعیین ساختمان شیمیایی آن به ۱۰۰ کیلوگرم از این حشره یعنی معادل حدود ۲۵میلیون عدد از آنها نیاز است.
علائم بالینی
درماتیت پدروس نوعی درماتیت تماسی تاولی سوزشدار و اپیدرمولیزیس خود التیامیابنده پوست انسانی است که شکل و اندازهٔ آن منوط به شکل و وسعت منطقه تحت تأثیر مادهٔ پدرین است. در این درماتیت خطی طیفی از تغییرات هیستو پاتولوژیک داخل و زیر اپیدرمی دیده میشود که واجد یک کانون اصلی است. این کانون محل اولیهٔ تماس پوست با سم است. کانونهای فرعی این بیماری در اثر خاراندن محل آلوده به سم و انتقال یافتن آن به اطراف و نیز آزاد شدن پروتئازهای اپیدرمی و در نتیجه تخریب اپیدرم در اطراف کانون اولیه زخم به وجود میآید.
عارضه در سه مرحله تکامل مییابد:
۱- حدود ۴۸-۲۴ ساعت بعد از تماس پوست با سم ماکولهایی در محل تماس به وجود میآید که بدواً قرمزرنگ و پراکنده بوده سپس به تدریج این لکهها به هم پیوسته نسبتاً تیره شده موجب اریتماتوز کامل ناحیه تماس میشود. در این زمان زخم شبیه حالتی مشابه زخم حاصل از چکیدن مایعی داغ روی پوست است.
۲- در این مرحله که حدود روز سوم تا چهارم پس از التهاب اولیه آغاز میشود وزیکولهای کوچکی ظاهر میشوند که به تدریج بزرگ شده فرمی خطی پیدا میکنند.
۳- این مرحله همراه با خارش شدیدی است. در این مرحله زخم خشک شده و سطح آن ترکهایی بر میدارد و در واقع حالتی اسکواموزی پیدا میکند سپس بتدریج پوستههای زخم ریزش کرده و لکههایی هیپر پیگمانته جای آن را میگیرند هایپرپیگمانتاسیون اغلب زودگذر و موقتی است ولی گاه ممکن است تا چند ماه هم باقی بماند. پوسته ریزی نیز ممکن است چند مرتبه صورت بگیرد یعنی ممکن است پس از پوسته ریزی اولیه در اثر خاراندن محل و یا بطور خودبخودی پوست جدید نیز مجددا به همان ترتیب ریزش کرده تعویض شود.
خاراندن زخم در
مرحله وزیکولی بدلیل مرطوب و نرم بودن سطح زخم موجب پارگی آن شده و احتمال
عفونتهای ثانوی به انواع میکربها را افزایش میدهد. بروز عفونت ثانویه و یا له شدن بیش از یک حشره
روی پوست و نیز حساسیت بیشتر برخی از افراد موجب تغییر تابلوی بالینی عارضه میشود
به نوعی که گاه مجموعهای از عوارض غیر مستقیم همچون دردهای مفصلی استفراغ تب و
ناراحتی پرده صماخ گوش را بوجود میآورد. شکل و مراحل التیام زخم در نقاط مختلف
بدن یک فرد متفاوت است مثلا تظاهرات بالینی عارضه در اطراف دهان بینی و چشم کاملا
متفاوت از دیگر قسمتهای بدن است. نواحی مورد اشاره دارای حساسیت بیشتری نسبت به
تماس با پدرین بوده و تماس با کمترین میزان آن نیز پس از مدت کوتاهی موجب عوارض میگردد.
کوچکترین تماس دستهای آلوده به همولنف پدروس با چشم پس از ۱۰ ساعت موجب تورم پلکها و آماس
ملتحمه شده همراه با سوزش و خارش شدیدی خواهد بود که در نهایت بدلیل ورم پلکها و
بافتهای اطراف چشم آلوده بطور موقت بسته میشود. در موارد آلودگی دور دهان و اطراف
بینی نیز مراحل پیشرفت زخم همچون عارضه چشمی است با این تفاوت که در آنها تورم
مشاهده نمیشود
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA
درمان
در چند سال اخیر مطالعات درمانی زیادی صورت گرفته که نتایج آنها در ذیل ذکر شده است:
- در صورت آگاهی از تماس با سم پدرین بلافاصله بایستی محل تماس را با آب و صابون شست.
- در صورت بروز عارضه حداقل در طی ۴۸ ساعت اول باید از خاراندن محل عارضه خودداری نمود.
- استفاده کرمهای استروئیدی و آنتی هیستامین موجب کاهش شدت علایم و جلوگیری از خارش خواهد شد که نهایتاً مانع از بروز عفونتهای ثانوی میگردد. برای جلو گیری از عفونتهای ثانوی تجویز آنتیبیوتیکها نیز توصیه میشود. اما در صورت تمیز نگه داشتن سطح زخم و یا شستشوی آن با مواد آنتی سپتیک مانند الکل نیازی به استفاده از آن نخواهد بود.
- با استفاده از داروی هیدروکورتیزول پوست به سرعت ترمیم میشود.
پیشگیری
- سمپاشی مزارع برنج ذرت پنبه و غیره با استفاده از سموم دفع آفات کشاورزی
- نصب توری روی در و پنجره با مش کمتر از ۱٫۵ در ۱٫۵ میلی متر
- خودداری کردن از تلنبار کردن علوفه و مواد گیاهی در نزدیکی اماکن مسکونی.
- استفاده از روش Black light :نحوه عمل به این صورت است که لامپهای مولد اشعه ماورا بنفش را در نزدیکی اماکن نصب کرده و اطراف آنرا سمپاشی نمود.
- کاستن از تعداد لامپهای روشن و خاموش کردن لامپهای غیر ضروری
- عدم استفاده از لامپهای بخار جیوه نئون و فلورسنت
- نصب پردههایی که مانع از عبور نور میشوند
- شستشوی سریع محل له شدن حشره با آب و صابون
منابع:
سلام به همه دوستان و پرستاران عزیز