تب خونریزیدهنده کریمه کنگو
اتیولوژی
عامل بیماری CCHF ویروسی از گروه آربوویروس خانوادهبونیاویریده جنس نایروویروس که تحت عنوان ویروسهای بندپابُرد (arthropod-borne virus) میباشد.شایعترین ناقلها کنهای به نام هیالوما میباشد.
اپیدمیولوژی
ویروس CCHF به وسیله کنه هیالوما منتقل میشود.مخزن ویروس در طبیعت اصولا کنهها میباشد و گاو، گوسفند، بز وخرگوش نیز به عنوان مخزن مطرح میباشند. این ویروس از طریق تماس مستقیم با خون یا ترشحات بیمار، لاشه حیوان آلوده (انتقال به قصابها و سلاخها) سبب ایجاد همهگیریهای ناگهانی میگردد. این بیماری بیشتر در مناطق صحرایی آفریقا، اروپای شرقی، خاور میانه عراق، هند، افغانستان، پاکستان، ایران و غرب چین مشاهده میگردد. شیوع بالایی از بیماری در بین پرسنل نظامی کارکنان بیمارستانها، کشاورزان و اشخاصی که با دام سروکار دارند مشاهده میگردد. بیماری در فصول گرم سال از اواخر فروردین تا اواخر شهریور (زمان رشد و تکثیر کنهها) شیوع پیدا میکند. مواردی در بین اعضای خانواده بیمار و پرسنل پزشکی بعد از آلودگی با خون یا ترشحات بیمار رخ دادهاست. پرندگان به بیماری مقاومند (غیر از شترمرغ) لیکن میتوانند با پخش کنههای آلوده باعث اپیدمی گردند. بیماری در حیوانات بدون علامت میباشد.
علائم بالینی
1.دوره کمون
بستگی به راه ورود ویروس دارد اگر از راه گزش کنه باشد دوره کمون معمولاً یک تا سه روز است ولی اگربه دنبال تماس با بافت آلوده باشد دوره کمون ۶ روزاست
2.مرحله قبل ازخونریزی
شروع علائم ناگهانی است که بطورمتوسط ۳ روز است که با سردرد شدید، تب، لرز، درد عضلانی، گیجی، درد و سفتی گردن، درد چشم ، ترس ازنور شروع می شود
3.مرحله خونریزی دهنده
معمولاً بعد از ۳ تا ۵ روزشروع می شود و بطور متوسط به مدت ۴ روزطول می کشد که معمولاً بیمار فوت می کند. علائم خونریزی به صورت خون مدفوع، خون شاشی و خونریزی از بینی و لثه و رحم بروز می کند، گاهی خلط خونی و خونریزی ملتحمه چشم و گوش وجود دارد
4.دوره نقاهت
تب بطورمتوسط ۸ روز طول می کشد ا ز ۷ ت ا۲۰ روز از شروع علائم، با قطع خونریزی و کم رنگ شدن ضایعات پوستی، حال بیمار بتدریج بهبود می یابد.
میزان مرگ در حدود ۵۰-۳۰ درصد است و مرگ روزهای ۱۴ ۶ بدلیل خونریزی در بافت مغزی، کم آبی شدید بعد از اسهال یا ادم ریه است.
تشخیص
در موارد شروع ناگهانی، سابقه مسافرت به مناطق روستائی و تماس با دام یا گزش کنه در تشخیص اهمیت دارد. درآزمایشگاه ویروس را می توان از خون بیماران در مرحله حاد در محیط کشت و یا تلقیح به موش های شیرخوار جدا کرد. آنتی بادی IGM وIGG ممکن است درسرم بیمارباروش ELISA در حدود روز ششم جدا کرد ولی IGM تا چهار ماه بعد ازشروع علائم وجود دارد
درمان
اساس درمان حمایتی است و شامل تنظیم آب و الکترولیت و درمان اختلال انعقادی درونرگی پیش روندهاست. درمانهای اختصاصی توسط پزشک انجام میشود.
پیشگیری
1.آموزش به مردم در خصوص محافظت ازگزش کنه و خودداری از جدا کردن آنها با دست و یا له کردن کنه ها
2.مصرف گوشت های که مورد تأیید سازمان دامپزشک است و یا در کشتارگاه های بهداشتی ذبح شده اند
3.بدلیل خطر انتقال بیماری در بلافاصله درطی ذبح، باید گوشت رابه مدت ۲۴ ساعت دریخچال نگهداری کرد سپس آنرا با دستکش قطعه قطعه کرد
3.بر روی خون و ترشحات ریخته شده ی دام ها باید محلول سفید کننده خانگی را رقت یک درصد ریخته شود و ۱۵ دقیقه بعد با آب و صابون شسته شود.
4.باید وجود کنه به منظورجلوگیری ازانتقال به سایرافراد در بیمار بررسی شود
5.درصورت خونریزی دربیمارنباید آنراجابجا کرد
6.درصورت تماس کارکنان پزشکی با خون وترشحات بیمارمشکوک یا تأیید شده باید مدت ۱۴روز بروزعلائم باکنترل تب تحت پیگیری قرارگیرد ودرصورت وجود تب تحت درمان قرارگیرد.
7.درصورت فرورفتن سوزن به پوست درحین خونگیری باید فردتحت درمان ریباورین خوراکی جهت پیشگیری قرارگیرد
8.دربرخی کشورهای از واکسن های غیرفعال شده مشتق ازمغز موش استفاده می کنند.
منبع:پایگاه سلامت/ ویکی پدیا
سلام به همه دوستان و پرستاران عزیز